MEMLEKETİN BİRİNDE...

     Alfred Jarry efsanevi avangard oyunu Kral Übü”nün girişinde “bu oyun hiçbir yerde yani her yerde geçmektedir.” diye yazmıştı.

     “Memleketin Biri” hangi memlekettir?

     Hamlet “Çürümüş birşeyler var Danimarka krallığında!” derken kastettiği Danimarka mıdır? İngiltere mi? Yoksa çürümüş herhangi bir yer mi?

     Memleketin Birinde, biçim olarak geleneksel tiyatromuzun batı tiyatrosuyla harmanlanmış bir halidir. Altı oyuncuktan oluşan oyun, perdeden şanoya (sahneye) düşen Karagöz ile Hacivat’ın tartışmalı muhavereleri ile açımlanır ve yorumlanır.

     Memleketin Birinde, içerik olarak güne gündeme müdahale eden politik taşlama tiyatrosunun bir örneğidir. Sırasıyla ülkesini terketmeye çalışan ve saklanan bir eski başbakandan, telefon dinlemelerine, mücadelede yenik düşmüşlerden herşeye karşın mücadeleyi sürdüren çinekoplara, halkın sağlığını hiçe sayan santrallere karşı mücadele eden aydınlara, gazetecilere; meclisin içine düştüğü halden, basının içler acısı haline ve “hırsızlık” kavramının sorgulanmasına kadar günümüze dair hikayeler anlatmaktadır.

     Folklorik, etnik özelliklerle bezeli “export” (ihraç) bir tiyatro ile kan-şiddet-seks ekseninde bir “import” (ithal) tiyatro polarizasyonunda kalan Türkiye tiyatrosunun başka bir ucunda, gündemle iletişimini kesmeyen, sözünü esirgemeyen “güncel” bir tiyatronun örneği olarak Ankara Ekin Tiyatrosu durmaktadır. Belki de Ankara Ekin’in cesaretli duruşu olmasa politik taşlama tiyatrosunun yeni örnekleri de yazılamazdı. Bunu yazarın notu olarak bir kenara düşmek gerekiyor.

     Memleketin Birinde günden gündemden kopmayan, sözünü esirgemeyen bir hikaye…
Geleneksel tiyatromuzun biçimiyle, biçemiyle, karakterleriyle desteğinde anlattığımız bu hikayenin alt başlığı ’’seyirlik ibret”… “Seyirlik” olanın özelliklerini kullandığımız ve “ibret” olsun diye anlattığımız bir hikaye…

Tıpkı oyundaki bir şarkıda söylediğimiz gibi:

İki kalas’la bir heves
Şu kubbede hoş bir nefes
Misal ibret görenlere
Şeytan bunun neresinde?

Semih Çelenk

Yeni oyunumuz “Memleketin Birinde”…
     İlk fotoğrafımız: Ankara Ekin Tiyatrosu’nun cefakar ailesi, sahnenin üzerinde
kurulan bir masa etrafında okuma provasındadır. Saatler,günler,haftalar geçer.
Oyuncuların ellerindeki metin, her türlü olumsuzluklara karşın sahne üzerinde ete,
kana bürünür ve seyircinin sıcaklığıyla buluşur.

     Ülkemiz birbirinden çetrefil, kurgulanmış oyunlarla çalkalanırken, biz bu
görünmez oyunları görünür oyunlar haline getirmek görevimizden vazgeçmiyoruz.
     Özelleştirmeler; sağlık, çevre, çalışma hayatı, siyaset, spor, kültür, sanat, hukuk, basın alanında akıl almaz çarpıklıklara tanık olduk, oluyoruz. Tiyatromuz ülkemizin derdiyle dertlenen bir tiyatro yapma derdindeyken çevremizi saran duyarsızlıklara, sanatlarını ülke gündeminden koparmayı becerebilenlere şaşkınlıkla bakıyoruz.

     Siyasette olduğu gibi, kültürel hayatımızda da tercihlerin, nereden yana taraf
olduğunuzun önemli olduğuna inanıyoruz. Yüzbinlerce liraya pop şarkıcıların, medyatik yüzlerin peşinden koşan çağdaş, ilerici belediyelere anımsatmak isteriz ki çağdaş düşüncenin, ilerici düşüncenin yanı başında olan yine çağdaş ve ilerici sanat kurumlarıdır…Politik taşlamanın, eleştirel sanatın boy verdiği yer bu kurumlardır. Popüler kültürü var etmek, onu desteklemek çağdaş,ilerici belediyelerin işi değil aksine titizlikle kaçınacağı bir davranış, anlayış olmalıdır. Hem yerleşmiş ilerici sanat kurumlarını hem de ilerici genç sanatı desteklelemek çağdaş ve ilerici yerel yönetimlerin misyonu olmalıdır.Böylesi bir dayanışmadan yoksun kalmak ilerici kültür ve sanat kurumlarının can suyunun kesilmesi demektir.

     Türkiye’nin her yerinde oyunlarımızla buluşan sadık tiyatro izleyicilerimize sesleniyoruz. Her yeni oyunda kendinizle birlikte, tiyatroya hiç gitmemiş bir kişiyi tiyatro ile tanıştırın.Tiyatroyla, sanatla daha çok insanımızı buluşturalım.Karanlıkla mücadelede en önemli silah sanattır; sanatta buluşan insandır.

     Yeni bir tiyatro sezonunda, yeni bir oyunumuzla karşınızdayız. İyi seyirler…

Faruk Güvenç